Κυριακή, 27 Μαΐου 2018

Η Αντίσταση στην καταστροφή της Ηπείρου από την εξόρυξη υδρογονανθράκων κορυφώνεται την Παρασκευή 1η Ιουνίου με Πανηπειρωτική Συγκέντρωση και Πορεία στα Γιάννενα

17 Μαΐου, Παλαιοχώρι Δήμου Φιλιατών.  No pasaran!!! 

ΟΧΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ! #SaveEpirus

ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ
1η Ιουνίου Ιωάννινα - 6:00μ.μ. Περιφέρεια Ηπείρου
Η 1η Μεγάλη Πανηπειρωτική Πορεία ενάντια στις Εξορύξεις Υδρογονανθράκων, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 1η Ιουνίου, στις 6 το απόγευμα στα Γιάννενα. Η Ήπειρος μας χρειάζεται όλους εκεί, για να την υποστηρίξουμε και να δηλώσουμε την αντίθεση μας στα σχέδια που όχι μόνο δεν θα ωφελήσουν κανένα, πέρα από την πετρελαϊκή εταιρεία, αλλά ενδέχεται να καταστρέψουν τη γη μας και τις ζωές μας και να μας διώξουν από τον τόπο μας. (facebook/events)

Πληροφορίες: 

 ΣΩΣΤΕ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ - ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΥΞΗ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ

  facebook.com/groups/facebook.com/savepirus/

από την Greenpeace

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΚΑΛΕΣΜΑ
Οι Πρωτοβουλίες της Ηπείρου ενάντια στις έρευνες - εξορύξεις υδρογονανθράκων, καλούμε όλες τις συλλογικότητες και όλους τους Ηπειρώτες πολίτες, την επόμενη Τρίτη, 29 Μάη 2018 και ώρα 7μ.μ, στην αίθουσα του Εργατικού Κέντρου Ιωαννίνων (Γιοσέφ Ελιγιά 5).
Η παρουσία όλων μας είναι απαραίτητη, γιατί θα βοηθήσει στην μαζικοποίηση και στην καλύτερη οργάνωση του Πανηπειρωτικού Συλλαλητηρίου που πραγματοποιείται την Παρασκευή 1η Ιουνίου 2018 στις 6μμ στα Γιάννενα.



ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ/ΕΣ ΜΕΝΟΥΝ ΑΘΗΝΑ 
Το πανηπειρωτικό συλλαλητήριο, στα Γιάννενα,την Παρασκευή 1/6/2018,στις 18:00 είναι μια σημαντική στιγμή στον αγώνα ενάντια στις έρευνες και στις εξορύξεις υδρογονανθράκων στην Ήπειρο.
Προγραμματίζεται Ομαδική Μετάβαση Από Αθήνα Προς Ιωάννινα
*************************
Η "Πρωτοβουλία Αθήνας ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων" θα δώσει το 《παρών》 και για το σκοπό αυτό οργανώνει ομαδική μετάβαση.

Όσοι/ες ενδιαφέρεστε δηλώστε το έγκαιρα
- στη διεύθυνση ath.stop.mining@gmail.com
- στα τηλέφωνα 6948635889 πρωί ,6946280293 απόγευμα


●Ανάλογα με την ανταπόκριση,θα καθοριστεί ο ακριβής χρόνος και τρόπος,καθώς και το κόστος της μετάβασης.







Δείτε: Σχετικά άρθρα στο Οικολογικό blog




Παρασκευή, 25 Μαΐου 2018

ΤΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΘΕΣΗ ΣΤ' ΑΓΡΑΦΑ

Η κορυφογραμμή πάνω από τα Καμάρια που απειλείται από την εγκατάσταση αιολικών πάρκων

του Ηλία Προβόπουλου*


Είναι τ’ Άγραφα ένας μοναδικός τόπος, τόσο για το ανεπανάληπτο φυσικό τους περιβάλλον όσο και για τη συμμετοχή τους στην ιστορία καθώς σε όλες τις φάσεις της και ιδιαίτερα τους τελευταίους αιώνες αποτέλεσαν την κιβωτό του Έθνους. Κάστρα ελευθερίας ήταν οι κορυφές τους και κοιτίδα ηρώων κάθε επαναστατημένης γενιάς η σκληρή γη τους αλλά ήρθε κι αυτών η ώρα να πληρώσουν βαρύ το τίμημα μιας ανάπτυξης που δεν τα αφορά καθώς οι φορείς της έβαλαν μετά τα νερά των ποταμών στο μάτι τώρα και τον αέρα τους…

Ήταν και είναι τ’ Άγραφα ένας πονεμένος, άγονος και φτωχός τόπος που οι άνθρωποί του αναγκάστηκαν να φύγουν αναζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και προκοπής σε άλλα μέρη αλλά δεν τον παράτησαν. Έχουν πάντα το νου τους στα πατρικά χώματα και όσοι μπορούν τα τιμούν με την παρουσία τους συχνά και δεν είναι λίγοι που επιστρέφουν να ζήσουν στα σπίτια των προγόνων τους και ζωντανεύουν πολλούς μήνες το χρόνο τα χωριά, πράγμα που ενθαρρύνει κι όσους κρατάνε ανοιχτά τα σπίτια τους όλο το χρόνο.

Ο πλούτος των Αγράφων είναι η φύση τους και μόνο. Χάρη δε σε αυτή έζησαν και πρόκοψαν όσο τους επέτρεπαν οι συνθήκες και οι καιροί, οι λιτοδίαιτοι Αγραφιώτες. Με τα μικρά χωραφάκια τους, με τα κοπαδάκια τους κατάφερναν έτσι απομονωμένοι να επιβιώνουν επιδιώκοντας να καλύπτουν τις ανάγκες τους με όσα τους πρόσφερε ο τόπος και με λίγα συμπληρώματα αγαθών από τον κάμπο. Το πιο δυναμικό κομμάτι της οικονομίας τους ήταν η κτηνοτροφία και τους θερινούς μήνες τα κοπάδια των μεγάλων κτηνοτρόφων και των Σαρακατσαναίων πλημμύριζαν τις κορυφές τους αλλά κι αυτά σιγά – σιγά μειώθηκαν όχι γιατί τέλειωσε το χορτάρι αλλά γιατί άλλαξαν τα πράγματα στην αγορά και στις συνθήκες διατήρησης και διαμονής των κοπαδιών ειδικά στον κάμπο.


Αποτέλεσμα της εγκατάλειψης των Αγράφων η οποία υπήρξε ραγδαία από τις τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα ήταν η αναδιοργάνωση της φύσης σε κάθε σημείο τους η οποία ανενόχλητη πλέον από οτιδήποτε εδραιώθηκε και χάρις σε αυτό θεωρούνται από τις πιο καθαρές περιοχές όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης. Τα δάση ξεκίνησαν πάλι να κατακτήσουν τις αβόσκητες κορυφές, η βλάστηση επουλώνει συστηματικά τις πληγές που άνοιξαν κάποτε επιπόλαια στις πλαγιές, άρχισαν να πληθαίνουν και άγρια ζώα που φωλιάζουν στα βουνά και τα ποτάμια και δικαίως η περιοχή χαρακτηρίστηκε ως προστατευόμενη και τμήματά της εντάχθηκαν στα δίκτυο Natura.

Τούτο όμως φαίνεται κέντρισε το ενδιαφέρον της πράσινης λεγόμενης ανάπτυξης η οποία με τον τρόπο που προωθείται και πολλές φορές επιβάλλεται, πρόχειρα και επιπόλαια φέρνει τον αντίθετο αποτέλεσμα και ξεσηκώνει τους ντόπιους πληθυσμούς οι οποίοι έχουν καταλάβει το ύπουλο παιχνίδι που γίνεται σε βάρος τους και αντιδρούν. Έχει παρατηρηθεί δε ότι όσο νωρίτερα αντιδράσουν, τότε μόνο μπορούν να επιβάλλουν το δίκιο τους που δεν είναι άλλο από την προστασία του τόπου τους από την …ανάπτυξη. Έτσι κατάφεραν να απομακρύνουν τους επενδυτές του αέρα από το Βελούχι και την Γραμμένη Οξιά αλλά τους έκαναν να στρέψουν τα μάτια τους στ’ ‘Αγραφα και στη μεριά της Αργιθέας.

Η αιχμή της ανάπτυξης εδώ είναι η αιολική ενέργεια η οποία για να παραχθεί, απαιτείται η εγκατάσταση γιγαντιαίων ανεμογεννητριών σε μέρη που τα πιάνει ο αέρας. Σε πρώτη ανάγνωση κάτι τέτοιο δεν φαίνεται και άσχημο τη στιγμή μάλιστα που υπόσχονται και ανταποδοτικά οφέλη, η περίπτωση μοιάζει με λαχείο. Δεν έχουν όμως έτσι τα πράγματα και οι προπαγανδιστές της αιολικής ενέργειας κρύβουν μέχρι να πάρουν την άδεια, ορισμένα πράγματα που είναι καταστροφικά για τον τόπο που οι εταιρείες θα εγκαταστήσουν τις θηριώδεις ανεμογεννήτριες και τα δίκτυα μεταφοράς του ηλεκτρικού ρεύματος.

Έτσι δεν είπαν στους Αγραφιώτες ότι πρέπει να σκάψουν μέχρι είκοσι μέτρα βάθος για να δημιουργήσουν τις βάσεις πάνω στις οποίες θα μπουν οι ανεμογεννήτριες. Δεν είπαν που θα πάει αυτό το χώμα και πως θα έρθει το τσιμέντο που θα χύσουν μέσα στο σώμα του βουνού. Δεν είπαν πως για να έρθουν τα κομμάτια που θα συνθέσουν τις ανεμογεννήτριες θα πρέπει να ανοίξουν δρόμους με πλάτος όσο σχεδόν μια λεωφόρος για να περάσουν τα τερατώδη φορτηγά. Τους είπαν όμως ότι θα κάνουν θέσεις εργασίας! Ογδόντα στον αριθμό μάλιστα αλλά δεν μπήκαν σε λεπτομέρειες τι ειδικότητες θέλουν και από ποιες τεχνικές σχολές και πανεπιστήμια θα πρέπει να προσκομίσουν χαρτιά και πτυχία!

Φυσικά όλα αυτά τα έχουν εγκρίνει κάποιοι οι οποίοι μάλλον δεν γνωρίζουν τον τόπο που θα γίνουν αυτά τα έργα ή δεν τους νοιάζει για τις όποιες συνέπειες στο περιβάλλον, όπως τη χλωρίδα της περιοχής και μάλιστα όταν πρόκειται για την αλπική ζώνη που δύσκολα επανέρχεται στην προτεραία κατάσταση, την διευθέτηση των ρεμάτων και την διατάραξη των υπογείων νερών, το κόψιμο δεκάδων δέντρων προκειμένου να γίνουν δρόμοι για να πάνε τα μηχανήματα να βάλουν πυλώνες για τη μεταφορά του ρεύματος και ένα σωρό άλλα που δεν τους ενδιαφέρει, αλλά δηλώνουν όμως οπαδοί της πράσινης ανάπτυξης. Ούτε τους νοιάζει επίσης αν θα μπορούν να βοσκήσουν τα λιγοστά κοπάδια κάτω από τις ανεμογεννήτριες ή τι βλάβη θα επέλθει στην άγρια πανίδα, απολύτως τίποτα. 



Είναι πολλά που δεν λένε αλλά αυτή τη φορά δεν πρόκειται να επιβληθούν εύκολα. Μπορεί να υπογράφτηκαν με εντολή του ΥΠΕΚΑ Γιώργο Σταθάκη στον προϊστάμενο της Διεύθυνσης ΑΠΕ και Εναλλακτικών Καυσίμων Δ. Αλεξόπουλου οι αποφάσεις για την εγκατάσταση αιολικού πάρκου ισχύος 40 MW στη θέση «Μίχος – Βοϊδολίβαδο – Απελίνα» του Δήμου Αγράφων και άλλου ενός ισχύος 46 MW στη θέση «Γραμμένη – Τούρλα – Καρνόπι» πάλι του Δήμου Αγράφων αλλά βρίσκουν απέναντί τους ένα μπλοκ από κινήσεις πολιτών, τοπικών φορέων και οργανώσεων που συγκροτούν το «Συντονιστικό για την Προστασία των Αγράφων» και την «Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος» αντιτίθενται και ετοιμάζουν μια σειρά δράσεων ως προς την ενημέρωση του κόσμου στην Καρδίτσα, στην Ευρυτανία αλλά και σε όλη την Ελλάδα.

Στόχος τους είναι να ακυρωθούν οι εγκαταστάσεις των ανεμογεννητριών στις απάτητες κορυφές των Αγράφων στο μεγαλύτερο ως τώρα υψόμετρο της Ελλάδας και παγκοσμίως σε 1600 με 2000 μέτρα σε μια ανόθευτη και προστατευόμενη περιοχή Natura με ανυπολόγιστες αρνητικές συνέπειες. Θεωρούν δε πως η πραγματοποίηση αυτού του έργου είναι η απαρχή της ισοπέδωσης της Νότιας Πίνδου καθώς είναι οι πρώτες μιας σειράς αιολικών εγκαταστάσεων που καλύπτουν τις περισσότερες κορυφογραμμές από την Ευρυτανία μέχρι και την Αργιθέα.


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Συντονιστικό για την Προστασία των Αγράφων diktyoagrafa@gmail.com και xfasoulas@yahoo.gr (κος Χρήστος Φασούλας)
Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος, Μανώλη Κοπανάκη emkopanakis@gmail.com και Φώνη Τσιμάκη pertsimaki@yahoo.gr
και fb: https://www.facebook.com/kinisi.politon.evrytania


ΥΓ. Κείμενο και φωτογραφίες δημοσιεύτηκαν στο ένθετο περιοδικό της εφημερίδας "Δημοκρατία" για τη φύση, το κυνήγι και το ψάρεμα στις 23.05.2018






ΑΘΗΝΑ, 25052018

Πέμπτη, 24 Μαΐου 2018

Απόπειρα χειραγώγησης της κοινής γνώμης υπέρ των πετρελαιάδων από την ΕΡΤ1 με στημένη εκπομπή ύμνο στις εξορύξεις


Διαμαρτυρίες των συμμετεχόντων από Πρωτοβουλίες στην Ήπειρο - Greenpeace - WWF:

Dimitris Ibrahim, υπεύθυνος εκστρατειών Greenpeace:
Δεν συνηθίζω να κάνω τέτοιου είδους παρεμβάσεις, εδώ όμως θα κάνω μία εξαίρεση. Χθες προβλήθηκε στην ΕΡΤ επεισόδιο της εκπομπής Password για τις εξορύξεις υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.
Έδωσα μία μίνι συνέντευξη στον δημοσιογράφο παρουσία σκηνοθέτη και συνεργείου της ΕΡΤ στις 15 Φεβρουαρίου, όπου έδωσα απαντήσεις για τις επιπτώσεις της εξόρυξεις σε οικονομία, κοινωνία, κλίμα και περιβάλλον. Η συνέντευξη διήρκεσε αρκετά λεπτά.
Μου ήταν σαφές από την αρχή ότι η εκπομπή θα έκλινε υπέρ των εξορύξεων και ότι προφανώς δεν θα έπαιζαν όλες οι δηλώσεις, αλλά είχα καταλάβει ότι οι διαφωνίες και οι αντιρρήσεις όπως εκφράζονταν θα είχαν αυτοτελή χώρο. Δεν είχα αντιληφθεί ότι η εκπομπή επί της ουσίας θα ήταν ένας μονόλογος / ύμνος για τις εξορύξεις και ότι οι δηλώσεις θα μειώνονταν σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και μόνο για να δώσουν "πάτημα" για απαντήσεις από τους υποστηρικτές του πετρελαίου. Συνολικά η 'αντίθετη άποψη" από Πρωτοβουλία - Greenpeace - WWF πρέπει να διαρκει κάτω από 5' επί των 57' που διαρκεί συνολικά η εκπομπή.
Αν αυτά τα γνώριζα εκ των προτέρων δεν θα συμμετείχα σε μία τέτοια εκπομπή και λυπάμαι πολύ που υποστήριξα ένα εγχείρημα που προσφέρει κακή υπηρεσία στην κοινωνία.
Ως πολίτης που πληρώνει (και υποστηρίζει) τη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση νιώθω προσβεβλημένος που βλέπω την κυβέρνηση να επιχειρεί να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη τόσο απροκάλυπτα υπέρ της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Τι μπορείτε να κάνετε:

* Δείτε την προπαγανδιστική εκπομπή στο παραπάνω βίντεο

** Συμμετέχετε ως απάντηση μαζικά στην Πανηπειρωτική Πορεία την 1η ΙΟΥΝΙΟΥ - Βρείτε πληροφορίες στο σχετικό facebook.event
"Η 1η μεγάλη Πανηπειρωτική Πορεία στα Γιάννενα , ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων θα συμβεί την Παρασκευή 1η Ιουνίου. Σας χρειαζόμαστε όλους εδώ, να υποστηρίξουμε και να δηλώσουμε την αντίθεση μας σε σχέδια που όχι μόνο δεν θα ωφελήσουν, πέρα από την πετρελαϊκή εταιρεία, αλλά ενδέχεται να καταστρέψουν τη γη μας, τις ζωές μας και να μας διώξουν από τον τόπο μας." #savepirus


Γιατί πρέπει να τρώμε βιολογικά προϊόντα;

Η βιολογική γεωργία συνίσταται σε πρακτικές που αποσκοπούν στην προστασία των οικοσυστημάτων και στη δίκαιη αντιμετώπιση των αγροτών. Οι επιπτώσεις της στο περιβάλλον και στην υγεία είναι μικρότερες κυρίως λόγω της μη χρήσης συνθετικών φυτοφαρμάκωνΗ γαλλική οργάνωση Μελλοντικές Γενιές έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα έκθεση για την ύπαρξη φυτοφαρμάκων στα αγροτικά προϊόντα: το 73% των φρούτων και το 41% των λαχανικών που υποβλήθηκαν σε ανάλυση επί μια πενταετία βρέθηκαν να έχουν επιμολυνθεί. Όλα αυτά εντείνουν ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον για τη βιολογική γεωργία. Τι λένε όμως οι επιστημονικές έρευνες για τα οφέλη της για το περιβάλλον και την υγεία;

της Claire Lecœuvre*


Η βιολογική γεωργία συνίσταται σε πρακτικές που αποσκοπούν στην προστασία των οικοσυστημάτων και στη δίκαιη αντιμετώπιση των αγροτών. Οι επιπτώσεις της στο περιβάλλον και στην υγεία είναι μικρότερες κυρίως λόγω της μη χρήσης συνθετικών φυτοφαρμάκων. Τα χημικά μόρια που παρασκευάζονται μέσα σε εργαστήρια και χρησιμοποιούνται στη φυτοπροστασία αποτέλεσαν παράγοντα που συνέβαλε στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής σε ολόκληρο τον πλανήτη. Όμως, εδώ και μερικές δεκαετίες, αυξάνεται η συνειδητοποίηση των επιπτώσεων που συνεπάγεται η εντατική χρήση ολοένα περισσότερο ποικιλόμορφων χημικών προϊόντων.

Για παράδειγμα, την τελευταία εικοσαετία καταγράφεται μια γενικευμένη ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων από νιτρικά άλατα και ουσίες που περιέχουν τα προϊόντα φυτοπροστασίας. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία των γαλλικών Οργανισμών Υδάτων για το 2014, το 87% των παρακολουθούμενων υδάτινων ροών περιείχαν τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο1. Οι δύο συχνότερα ανιχνευόμενες ουσίες είναι το AMPA, ένας μεταβολίτης της γλυφοσάτης, του περιβόητου παρασιτοκτόνου που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει στις πιθανώς καρκινογόνες ουσίες. Μεταξύ 1994 και 2013, το 39% των περιπτώσεων κλεισίματος σημείων υδροληψίας οφειλόταν στη ρύπανση από νιτρικά άλατα και φυτοφάρμακα2. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το κόστος της γεωργικής ρύπανσης και της αντιμετώπισής της στη Γαλλία κυμαίνεται μεταξύ 640 και 1.140 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως3. Όπως εξηγεί η Πατρίσια Μπλαν, γενική διευθύντρια του Οργανισμού Υδάτων Σηκουάνα-Νορμανδίας, «γνωρίζουμε ότι η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από την αποκατάσταση. Έτσι, εδώ και είκοσι περίπου χρόνια, οι Οργανισμοί Υδάτων έχουν αρχίσει να χρηματοδοτούν προγράμματα αλλαγής των καλλιεργητικών πρακτικών, καθώς αντιμετωπίζουμε πραγματικό πρόβλημα ρύπανσης των υδάτων».

Η συμβατική γεωργία έχει επίσης επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα. Όπως συνοψίζει ο Αξέλ Ντεκουρτύ, επιστημονικός διευθυντής του γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Γεωπονικής Έρευνας (INRA), «όλες οι μελέτες καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: μείωση του αριθμού των ειδών των εντόμων». Τον Οκτώβριο του 2017, μια νέα μελέτη τεκμηρίωσε την απώλεια κατά 76% έως 82% της βιομάζας των ιπτάμενων εντόμων μέσα σε 27 χρόνια, σε διάφορες τοποθεσίες της Γερμανίας4. Όσον αφορά τα πουλιά, ο αριθμός των ειδών τους στις αγροτικές περιοχές μειώθηκε στο ήμισυ μεταξύ 1989 και 20135. Προφανώς, ο καθορισμός των ακριβών αιτίων της μείωσης της βιοποικιλότητας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η εξάπλωση των ασθενειών, η εξάλειψη των βιοτόπων και η χρήση προϊόντων φυτοπροστασίας είναι οι σημαντικότερες αιτίες που προτείνονται. Ωστόσο, σύμφωνα με ένα σοβαρά τεκμηριωμένο άρθρο, τα φυτοφάρμακα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη μείωση των εντόμων επικονιαστών6.

Όσον αφορά τους βιοτόπους, οι βιοκαλλιεργητές προτιμούν τα λιβάδια και την εναλλαγή των καλλιεργειών, τη φύτευση πυκνών δενδροστοιχιών που χρησιμεύουν ως φράχτες-ασπίδα προστασίας από τους ανέμους, καθώς επίσης και την καλλιέργεια συνδυασμών φυτών. Όπως επιβεβαιώνει η Νατασά Σοτερό, αγρο-οικονομολόγος στο Τεχνικό Ινστιτούτο Βιολογικής Γεωργίας, «η βιοδιαφοροποίηση αποτελεί κομβικό στοιχείο της αγροοικολογίας». Αυτές οι πρακτικές αυξάνουν τον αριθμό των φυτών, των αραχνών, των πουλιών, ακόμα και των θηλαστικών. Η αύξηση των διαθέσιμων διατροφικών πόρων αυξάνει επίσης των αριθμό των αποκαλούμενων «βοηθητικών ειδών» (νυχτερίδες, σκαντζόχοιροι, ερπετά, ορισμένα έντομα ή ακάρεα…) που περιορίζουν τις πιέσεις εκ μέρους των επιβλαβών ειδών.

Όταν παρατηρούμε τις επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, τα εδάφη συχνά είναι ο μεγάλος ξεχασμένος. Κι όμως, πλήττεται εξίσου από τη σημαντική χρήση φυτοφαρμάκων και αζωτούχων ή φωσφορικών ενώσεων. Η υπερβολική χρήση λιπασμάτων προκαλεί την οξίνησή του, ενώ πυροδοτεί και τη μεγάλη εξάπλωση των φυκιών, με αποτέλεσμα λ.χ. οι ακτές της Βρετάνης να πλημμυρίζουν κυριολεκτικά από φύκια7. Τα συνθετικά φυτοφάρμακα μολύνουν το έδαφος και καταστρέφουν τους μικροβιακούς πληθυσμούς που ζουν σε αυτό. Αντίθετα, η βιολογική γεωργία ευνοεί τη μεγαλύτερη εδαφοκάλυψη και έτσι μειώνεται η διάβρωση του εδάφους. Γενικότερα, στα βιολογικά αγροκτήματα, το έδαφος φιλοξενεί μεγαλύτερες ποσότητες (ζωντανής) οργανικής ύλης, που εκτιμώνται στους 3,74 τόνους οργανικού άνθρακα ανά στρέμμα, έναντι 2,67 στα συμβατικά αγροκτήματα8. Στη βιολογική γεωργία, το 64% των μεγάλων γεωργικών εκμεταλλεύσεων περιλαμβάνει ένα λιβάδι, έναντι 16% των συμβατικών, αλλά και περισσότερες καλλιέργειες οσπρίων κατά την εναλλαγή των καλλιεργειών, καθώς και μεγαλύτερη εδαφοκάλυψη κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών9. Αυτές οι πρακτικές ευνοούν την παγίδευση άνθρακα στο έδαφος, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής.

Η αξιολόγηση των γεωργικών συστημάτων προϋποθέτει ότι θα ληφθούν υπόψη και οι κοινωνικές επιπτώσεις τους. Για παράδειγμα, στη βιολογική γεωργία, η διαφοροποίηση των προϊόντων και των κυκλωμάτων εμπορίας απαιτούν περισσότερους εργαζομένους. Μια έκθεση για τις εξωτερικές επιπτώσεις της βιολογικής γεωργίας αποκαλύπτει ότι, στα δύο τρίτα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας10. Εξάλλου, σε αρκετές περιπτώσεις όπου οι συμβατικοί αγρότες αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, το πέρασμα στη βιολογική γεωργία αποδεικνύεται βιώσιμη επιλογή: έτσι εξηγείται το γεγονός ότι, την περίοδο 2005-2016, οι εκτάσεις που καλλιεργούνται βιολογικά στη Γαλλία πέρασαν από το 2% στο 5,7% του συνόλου. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται στην παραγωγή γάλακτος, φρούτων και λαχανικών. Όπως σημειώνει ο Μαρκ Μπενουά, οικονομολόγος και συντονιστής της Εσωτερικής Επιτροπής για τη Βιολογική Γεωργία του INRA, «συχνά τα οικονομικά διακυβεύματα αποτελούν το κίνητρο για την αλλαγή προσανατολισμού. Πρόκειται για το περιβόητο ψαλίδι των τιμών: η τιμή των τροφίμων μειώνεται, ενώ αυξάνεται η τιμή της ενέργειας, των λιπασμάτων και των προϊόντων φυτοπροστασίας. Όσον αφορά το γάλα, οι κτηνοτρόφοι διαπιστώνουν ότι με το βιολογικό η κατάσταση είναι καλύτερη, ότι υπάρχει μεγαλύτερη κερδοφορία».

Παραδόξως, αυτά τα στοιχεία σπανίως προβάλλονται. Τα πειστικότερα επιχειρήματα συνδέονται κυρίως με την υγεία. Προσφέρει όμως όντως αποτελέσματα η βιολογική γεωργία σε αυτό το πεδίο; Προκειμένου να επαληθευθεί ο ισχυρισμός, οφείλουμε να εξετάσουμε τις επιπτώσεις της άμεσης και της έμμεσης έκθεσης στα προϊόντα φυτοπροστασίας. Αντίθετα απ’ ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση των αγροτών και των κατοίκων παραποτάμιων περιοχών, οι καταναλωτές δεν βρίσκονται σε άμεση επαφή με αυτά τα προϊόντα. Ωστόσο, οι συνολικές θετικές επιπτώσεις του συστήματος της βιολογικής γεωργίας ξεπερνούν το μεμονωμένο άτομο και είναι ενδιαφέρον να εξετάσουμε το όφελος που προκύπτει για το σύνολο του πληθυσμού. Καταρχάς, να σημειώσουμε ότι -παραδόξως- ορισμένα βιολογικά προϊόντα περιέχουν ίχνη συνθετικών φυτοφαρμάκων: σύμφωνα με έκθεση του 2015, αυτό ίσχυε για το 45% των συμβατικών προϊόντων, αλλά και για το 12% των βιολογικών11. Αυτό οφείλεται στην επιμόλυνση από γειτονικές καλλιέργειες ή κατά τη διάρκεια της μεταποίησής τους.

Η άμεση έκθεση σε πολλά προϊόντα φυτοπροστασίας προκαλεί διάφορα προβλήματα υγείας (καρκίνους, δυσπλασίες κ.λπ.). Το 2013, ομάδα ειδικών του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (INSERM) προέβη σε ανασκόπηση και σύνθεση της επιστημονικής βιβλιογραφίας αναφορικά με τις επιπτώσεις των φυτοφάρμακων στην υγεία12. Σύμφωνα με τον Πιερ Λεμπαγύ, επίκουρο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Caen-Normandie και ερευνητή στο Centre François Baclesse, «καταρχάς παρατηρήθηκε ότι, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό, οι αγρότες παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα καρκίνων του πεπτικού συστήματος και του παχέος εντέρου, καθώς επίσης και καρκίνων που συνδέονται με το κάπνισμα (καρκίνος των ανώτερων αναπνευστικών οδών, του παγκρέατος και της ουροδόχου κύστης). Αυτό ωστόσο εξαρτάται από την ηλικία και από τη φύση της εργασίας».

Αντίθετα, εντοπίστηκε συσχετισμός μεταξύ της χρήσης συνθετικών φυτοφαρμάκων και του κινδύνου της εμφάνισης της ασθένειας Πάρκινσον, Μη-Hodgkin Λεμφωμάτων (καρκίνοι του λεμφικού συστήματος), πολλαπλών μυελωμάτων (καρκίνοι του αίματος) ή Αλτσχάιμερ. Εκτιμάται ότι τα άτομα που χειρίζονται φυτοφάρμακα και οι εργαζόμενοι που τα παράγουν έχουν 12-28% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του προστάτη, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιες ουσίες τον προκαλούν. Για τις γυναίκες που εκτίθενται σε αυτές τις ουσίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι έρευνες τεκμαίρουν ότι υπάρχει σχέση με την εμφάνιση εκ γενετής παραμορφώσεων ή λευχαιμιών. Στις ύποπτες ουσίες για την πρόκληση Μη-Hodgkin Λεμφωμάτων συγκαταλέγονται συχνά το DDT, το λινδάνιο και το μαλαθείο. Μετά από μακροχρόνιους αγώνες, η ασθένεια του Πάρκινσον και τα Μη-Hodgkin Λεμφώματα αναγνωρίστηκαν ως επαγγελματικές ασθένειες.

Έκτοτε, προέκυψαν νέα αποδεικτικά στοιχεία χάρη και σε άλλες μελέτες. Η ομάδα Agrican (ξεκίνησε το 2005) έχει ως αντικείμενό της τον υπολογισμό της εμφάνισης καρκίνων στους αγρότες κατά τη διάρκεια μιας περιόδου τουλάχιστον δέκα ετών. Ο Πιέρ Λεμπαγύ εξηγεί ότι, «για την ώρα, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό, παρατηρούμε αυξημένη συχνότητα εμφάνισης (από 5% έως 30%) των Μη-HodgkinΛεμφωμάτων, των καρκίνων του προστάτη και μορφών καρκίνων του δέρματος όπως τα μελανώματα». Αρκετές μελέτες επικεντρώθηκαν στο εντομοκτόνο χλωροπυριφός, καθώς σε περίπτωση έκθεσης σε αυτήν την ουσία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκληθούν προβλήματα στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ο Φιλίπ Γκρανζάν, επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας, επιμένει: «Σήμερα, είναι βέβαιο ότι το DDT και το χλωροπυριφός είναι επικίνδυνα για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Όμως, περισσότερα από εκατό φυτοφάρμακα ενδέχεται να έχουν επίσης επιπτώσεις στον εγκέφαλο. Χρειαζόμαστε πολλές αποδείξεις προκειμένου να τεκμηριώσουμε αυτήν την υπόθεση. Υπάρχει ήδη πλήθος ερευνών, συχνά όμως παρατηρούμε πολλαπλές εκθέσεις σε φυτοφάρμακα που καθιστούν δύσκολη υπόθεση την απομόνωση των επιπτώσεων μιας συγκεκριμένης ουσίας». Η Ναταλί Ζας, ιστορικός στο INRA, θεωρεί ότι η πραγματικότητα των προβλημάτων υγείας που οφείλονται στα φυτοφάρμακα συσκοτίζεται από την έλλειψη στοιχείων, καθώς δεν είναι εύκολο να συσχετιστούν οι παθήσεις και να συνδυαστούν με την έκθεση σε χαμηλές δόσεις. Παρατηρεί επίσης ότι η Γαλλία αδιαφορεί την τελευταία τριακονταετία γι’ αυτά τα ζητήματα, θεωρώντας τα το «κυριότερο τίμημα για την τεχνική πρόοδο της γεωργίας»13.

Μετά τη δεκαετία του 1980, κάποιες έρευνες επικεντρώθηκαν στην ποιότητα των τροφίμων της βιολογικής γεωργίας. Όπως υπογραμμίζει ο Ντενί Λαιρόν, ομότιμος διευθυντής ερευνών του INSERM ειδικευμένος σε διατροφικά ζητήματα, «αποδεικνύουν ότι τα βιολογικά προϊόντα περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες καροτενοειδών [αντιοξειδωτικών], λιπαρών οξέων και βιταμίνης Ε». Τον Οκτώβριο του 2017, μια μελέτη προχώρησε στη σύνθεση του συνόλου των γνώσεων που έχουν αποκτηθεί γύρω από αυτό το ζήτημα14. Ο Άξελ Μίε, ένας από τους συγγραφείς του άρθρου και ερευνητής στο σουηδικό Ινστιτούτο Καρολίνσκα, προτιμά τη μετριοπάθεια: «Στα πλέον βέβαια αποτελέσματα, σημειώνεται μια διαφορά όσον αφορά τις πολυφαινόλες, πιο σημαντική στα βιολογικά φρούτα και λαχανικά, και λιγότερο κάδμιο [τοξικό μέταλλο]. Ωστόσο, η διαφορά δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη».

Στη Γαλλία, το 2009 δρομολογήθηκε μια μεγάλη επιδημιολογική μελέτη: η NutriNet-Santé15. Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματά της, η διατροφή με βιολογικά προϊόντα μειώνει τον κίνδυνο υπερβολικού βάρους κατά 23% και τον κίνδυνο παχυσαρκίας κατά 30%16. Η Εμανυέλ Κες-Γκυγιό, επιδημιολόγος του INRA και υπεύθυνη της μελέτης, σημειώνει: «Καταφέρνοντας να απομονώσουμε τους παράγοντες που συνδέονται με τον τρόπο ζωής, παρατηρήσαμε χαμηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας. Μπορούμε να διαπιστώσουμε διαφορά ακόμα και ανάμεσα σε άτομα που όλα τους έχουν ισορροπημένη διατροφή». Για την εξήγηση αυτού του φαινομένου προτείνονται δύο υποθέσεις. Η πρώτη, ότι οι μεγαλύτερες ποσότητες λιπαρών οξέων ωμέγα 3 και αντιοξειδωτικών στα βιολογικά προϊόντα περιορίζουν το μεταβολικό σύνδρομο που μπορεί να προκαλέσει παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2. Σύμφωνα με τη δεύτερη, τα άτομα που ακολουθούν ισορροπημένη διατροφή καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά: ωστόσο, όταν αυτά δεν προέρχονται από τη βιολογική γεωργία, περιέχουν πλήθος ουσιών που προέρχονται από τα προϊόντα φυτοπροστασίας. Και πολλές μελέτες καταγράφουν συσχέτιση της έκθεσης σε φυτοφάρμακα με την αύξηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2.

Τα προβλήματα υγείας που οφείλονται στα φυτοφάρμακα έχουν ήδη μακρά ιστορία. Σύμφωνα με την Ναταλί Ζας, «οι πρώτες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν στη γεωργία και προκάλεσαν έντονες αμφισβητήσεις ήταν τα αρσενικούχα άλατα, στα τέλη του 20ού αιώνα». Το αρσενικό εγκαταλείφθηκε οριστικά μονάχα το 2001, αφού προηγουμένως είχαν θεσπιστεί αρκετοί περιορισμοί στη χρήση του. Με την πάροδο του χρόνου, απαγορεύτηκαν πολλές ουσίες. Ανάμεσα στις πλέον γνωστές, η οικογένεια των οργανοχλωριούχων ενώσεων και, στη συνέχεια, ορισμένες οργανοφωσφορικές. Ορισμένοι θεωρούν ότι αυτές οι απαγορεύσεις αποδεικνύουν την καλή λειτουργία του συστήματος ρύθμισης των χημικών προϊόντων. Ωστόσο, η απόσυρσή τους αποφασίζεται συχνά υπερβολικά αργά, ενώ πολύ συχνά οι επιπτώσεις τους συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την απαγόρευσή τους: χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το chlorodecone (ή kepone) στις μπανανοφυτείες των Αντιλλών και η ατραζίνη, που απαγορεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2003, αλλά εξακολουθεί να συναντάται στα περισσότερα υδάτινα ρεύματα.

Αντί να επιτρέψει την εξεύρεση νέων εναλλακτικών λύσεων απέναντι στα φυτοφάρμακα, κάθε απαγόρευση οδήγησε στην εμφάνιση νέων ουσιών που παρουσιάζονταν ως λιγότερο επικίνδυνες. Εάν όμως η τοξικότητα είναι όντως διαφορετικής μορφής, δεν είναι αναγκαστικά μικρότερη. Όπως υπενθυμίζει ο Αξέλ Ντεκουρτύ, «απαγορεύτηκαν οι ουσίες που αποθηκεύονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα στους ζωικούς ιστούς, ενώ οι νέες είναι υδατοδιαλυτές και, συνεπώς, συσσωρεύονται περισσότερο στο έδαφος».

Κάτω από την πίεση των οικονομικών συμφερόντων, οι διοικητικές και οι υγειονομικές υπηρεσίες που διαχειρίζονται τους κινδύνους από τα φυτοφάρμακα φαντάζουν λιγάκι σκουριασμένες, τη στιγμή που η συσσώρευση επιστημονικών δεδομένων θα έπρεπε να οδηγήσει προς μια κατά πολύ ταχύτερη στροφή προς περισσότερο αειφόρους τρόπους παραγωγής.




1 «Surveillance des pesticides dans les eaux françaises», Γενική Γραμματεία Αειφόρου Ανάπτυξης (CGDD) του υπουργείου Οικολογικής και Αλληλέγγυας Μετάβασης, Παρίσι, 19 Ιουνίου 2017.

2 «L’eau et les milieux aquatiques. Chiffres-clés. Edition 2016», CGDD, Φεβρουάριος 2016.

3 «Coûts des principales pollutions agricoles de l’eau», Etudes & documents, n°52, CGDD, Σεπτέμβριος 2011.

4 Caspar A. Hallmann και άλλοι, «More than 75 percent decline over 27 years total flying insect biomass in protected areas», PLOS One, 18 Οκτωβρίου 2017, http://journals.plos..org/plosone

5 «Evolution de l’abondance des oiseaux communs», CGDD, Οκτωβρίου 2014.

6 Ben A. Woodcock και άλλοι, «Impact of neonicotinoid use on long-term population changes in wild bees in England», Nature Communication, n°7, Λονδίνο, 16 Αυγούστου 2016.

7 (Σ.τ.Μ.) Καθώς σε αυτήν την περιοχή τα φύκια είναι πλατύφυλλα και σαρκώδη (σαν τα μαρούλια), οι τεράστιοι σωροί τους που ξεβράζονται στις παραλίες λόγω του ευτροφισμού αποσυντίθενται προκαλώντας τρομερή δυσοσμία, κυρίως λόγω της έκλυσης υδρόθειου, με αποτέλεσμα να πλήττεται σημαντικά ο τουρισμός αλλά και να έχουν υπάρξει θάνατοι πολλών ζώων -αλλά και ανθρώπων- από τις αναθυμιάσεις.

8 Andreas Gattinger και άλλοι, «Enhanced top soil carbon stocks under organic farming», PNAS, τ. 109, n°4, Ουάσιγκτον, 30 Οκτωβρίου 2012.

9 «Enquête pratiques culturales 2011». Agreste, Les Dossiers, n°21, υπουργείο Γεωργίας, Τροφίμων και Δασών, Παρίσι, Ιούλιος 2014.

10 Natacha Sautereau Marc Benoit, «Quantifier et chiffrer économiquement les externalités de l’agriculture biologique?» Institut technique de l’agriculture biologique, Παρίσι, Σεπτέμβριος 2016.

11 «The 2015 European Union report on pesticide residues in food», EFSA Journal, Autorité européenne de sécurité des aliments, Πάρμα, 7 Απριλίου 2017.

12 «Pesticides. Effets sur la santé. Synthèse et recommandations», Institut national de la santé et de la recherche médicale, Παρίσι, Ιούλιος 2013.

13 Nathalie Jas, «Pesticides et santé des travailleurs agricoles en France. Questions anciennes, nouveaux enjeux», Courrier de l’environnement de l’INRA, n°59, Παρίσι, Οκτώβριος 2010.

14 Axel Mie και άλλοι, «Human health implications of organic food and organic agriculture: a comprehensive review», Environmental Health, Λονδίνο, 27 Οκτωβρίου 2017.

15 Julia Baudry και άλλοι, «Contribution of organic food to the diet in a large sample of French adults (the NutriNet-Santé Cohort Study)», Nutrients, Βασιλεία, 21 Οκτωβρίου 2015.

16 Emmanuelle Kesse-Gyot και άλλοι, «Prospective association betwwenn consumption frequency of organic food and body weight change, risk of overweight or obesity: results from the NutriNet-Santé Study», British Journal of Nutrition, Κέμπριτζ, Ιανουάριος 2017.



* Η Claire Lecœuvre είναι δημοσιογράφος. Πηγή Monde Diplomatique. Επιμέλεια: Βασίλης Παπακριβόπουλος

Παρασκευή, 18 Μαΐου 2018

Όταν η χωρίς σχέδιο, κερδοσκοπική βιομηχανική εφαρμογή των ΑΠΕ ακριβαίνει το ρεύμα και πολλαπλασιάζει τα περιβαλλοντικά εγκλήματα


Μακριά από δογματικές προσεγγίσεις και άκριτες μεταφορές θεωριών της "οικολογίας από τα πάνω", δημοσιεύουμε τις απόψεις δυο εργαζομένων στα λιγνιτωρυχεία σε μια απόπειρα σφαιρικής θέασης του ζητήματος "ενέργεια και περιβάλλον", ελπίζοντας στην απροκατάληπτη ανάπτυξη του σχετικού διαλόγου μεταξύ όλων των εν δυνάμει συνιστωσών του περιβαλλοντικού κινήματος και της κοινωνικής οικολογίας. 
Οικολογικό Blog

Περιβάλλον και ενέργεια: ο μύθος και η αλήθεια

των Κώστα Ασαλουμίδη και Στέφανου Πράσσου*

Όπως είδαμε η λεγόμενη "απελευθέρωση της ενέργειας" έγινε με μοναδικό στόχο την γενικευμένη είσοδο του κεφαλαίου σ αυτόν τον τομέα, για την όλο και μεγαλύτερη αποκομιδή κερδών, αδιαφορώντας για τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις. Δεν θα περίμενε κανένας βέβαια ότι σε αυτήν την επέλαση του κεφαλαίου, η προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας των ανθρώπων και του πλανήτη, θα είναι στις προτεραιότητες αυτών που δε νοιάζονται για τις δολοφονίες εκατομμυρίων ανθρώπων που γίνονται στους πολέμους που οι ίδιοι δημιουργούν προς χάριν των κερδών που τους αποφέρει η πολεμική βιομηχανία.

Και επειδή η κυριαρχία του κεφαλαίου είναι ολοκληρωτική και σε όλους τους τομείς, έφτιαξε και επέβαλε μια δική του ατζέντα για το τι θεωρούμε περιβάλλον και την προστασία του. Κατόρθωσαν έτσι και με την αμέριστη βοήθεια των οργανώσεων MME και της "βαθιάς και διαπλεκόμενης οικολογίας" να μας κάνουν όλους να βγάλουμε εντελώς από τη συζήτηση, το πραγματικό περιβάλλον και κυρίως τις επιπτώσεις που έχει η ρύπανση στην υγεία των ανθρώπων. Έτσι οι 500 περίπου πυρηνικοί αντιδραστήρες που λειτουργούν σήμερα καθαγιάζονται γιατί παράγουν φθηνή και «καθαρή ενέργεια» αφού δεν αυξάνουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και ας έχουν αναφερθεί ήδη μεταλλάξεις σε ανθρώπους, ζώα και φυτά λόγω των άπειρων ατυχημάτων αλλά και τον διασκορπισμό των πυρηνικών αποβλήτων. [1]
Ένα άλλο παράλογο για μας, αλλά λογικό για τους σκοπούς του κεφαλαίου, είναι ότι ενώ τίθενται περιορισμοί στην καύση των ορυκτών καυσίμων δεν γίνεται καν κουβέντα για περιορισμό στην έρευνα και στην εξόρυξή τους. Γιατί δε μιλάει κανείς πχ για τον τερματισμό της εξόρυξης γαιανθράκων;
Δεν είναι παράλογο να επιτρέπεις το εμπόριο δικαιωμάτων εκπομπών CO2 τη στιγμή που το θεωρείς υπεύθυνο για μελλοντική καταστροφή του πλανήτη; Αλλά, αν όπως έλεγε ο Λένιν, «οι καπιταλιστές είναι σε θέση να σου πουλήσουν και το σχοινί που θα τους κρεμάσεις» γιατί να μην πουλήσουν και το «δικαίωμα στη ρύπανση»; Για αυτό το «δικαίωμα» (εξαγορά δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα) κάποιοι «γνωστοί άγνωστοι» οικονομούν 200 δισ. δολάρια το χρόνο!

Ποιο είναι λοιπόν το επίσημο "αφήγημα" του συστήματος για την κλιματική αλλαγή και την επικείμενη καταστροφή του πλανήτη; 
Αφού έχουν εγκαταλειφθεί κάποια παλιά επιχειρήματα για την «τρύπα του όζοντος» και «το φαινόμενο του θερμοκηπίου», έχουμε περάσει πλέον στη γενικευμένη, «κλιματική αλλαγή». Ναι, αλλά η «κλιματική αλλαγή», από όσα γνωρίζουμε, συντελείται από την ώρα που γεννήθηκε αυτός ο πλανήτης και νομοτελειακά θα συνεχίσει να γίνεται μέχρι να πεθάνει. 
Επίσης, μαθαίνουμε ότι χωρίς το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν θα υπήρχε ζωή στον πλανήτη. Επίσης, το διοξείδιο του άνθρακα δεν είναι ρύπος αλλά ένα χρήσιμο αέριο. Είναι ένα από τα βασικά συστατικά της ζωής γι’ αυτό και όλοι οι οργανισμοί είναι φτιαγμένοι απ’ αυτό και το αποβάλλουν στην ατμόσφαιρα ζωντανοί και νεκροί. Επίσης, συντελεί στην ανάπτυξη των δασών και γενικότερα της φυτικής ζωής. 
Αυτά μπορεί να τα επαληθεύσει κάποιος και από την ιστοσελίδα του WWF[2] για την κλιματική αλλαγή που όμως, «ως είθισται», δε λέει όλη την αλήθεια. 
Η αλήθεια είναι ότι το διοξείδιο δεν είναι το πρώτο, όπως το τοποθετεί η οργάνωση, αλλά το τρίτο σε ποσότητα αέριο του θερμοκηπίου με ποσοστό 5%. Το δεύτερο είναι το μεθάνιο που το «παράγουν» οι αγελάδες και τα «άλλα ζώα» και το πρώτο είναι οι υδρατμοί, οι οποίοι μαζί με τα σύννεφα ευθύνονται για το 90% των αερίων που δημιουργούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. 
Αν η ανθρώπινη δραστηριότητα σταματήσει να εκπέμπει εντελώς διοξείδιο του άνθρακα αυτό θα μειωθεί κατά 3% αλλά συνολικά στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου θα συμβάλει 1%! Και σ’ αυτά όλα πρέπει να συμπληρώσουμε ότι το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπεται από την ηλεκτροπαραγωγή παγκόσμια είναι στο 5% ενώ οι μεταφορές στο 77%. [3]
Σήμερα όλο και περισσότεροι επιστήμονες, με στοιχεία, αμφισβητούν αυτό το «αφήγημα». Κάποιοι μάλιστα μέσα από επιστημονικές έρευνες μιλούν για επερχόμενη νέα περίοδο παγετώνων. 

Παρόλα αυτά εμείς για να μπορέσουμε να δούμε, ανά πηγή ενέργειας, τις επιπτώσεις στο περιβάλλον θα υιοθετήσουμε ως σωστή τη θεωρία της κλιματικής αλλαγής. Επίσης παίρνουμε ως δεδομένη της συμμόρφωση της χώρας μας στις αποφάσεις του Κιότο, του Παρισιού κλπ για τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα.
Θα ανοίξουμε τη συζήτηση όμως, γενικότερα για το περιβάλλον, με ταξικούς όρους γιατί, όπως γνωρίζουμε, ο καπιταλισμός εκμεταλλεύεται και καταστρέφει παραγωγικές δυνάμεις, ανθρώπους ζώα και φύση. Να ορίσουμε δηλαδή την «ατζέντα» με βάση την προστασία της υγείας των εργαζομένων, του λαού, της χλωρίδας και της πανίδας και όχι τα κέρδη των βιομηχάνων.

Λιγνίτης και Περιβάλλον
Μόνιμη και σταθερή απάντηση των υπερασπιστών εγκατάστασης των β.ΑΠΕ στη χώρα μας, προς τα κινήματα που αγωνίζονται ενάντια στις εγκαταστάσεις των, είναι ότι «πρέπει να μπουν για να σταματήσει η καύση του λιγνίτη που γεμίζει ρύπανση και καρκίνους, ειδικότερα στους κατοίκους της Περιοχής Πτολεμαΐδας». 
Είναι όμως έτσι;
Εμείς που έχουμε υποστεί τις συνέπειες της εξόρυξης και της καύσης του λιγνίτη, ως εργαζόμενοι των λιγνιτωρυχείων, θα ήμασταν οι τελευταίοι που θα υποστηρίζαμε ότι αυτή η διαδικασία δεν δημιουργεί ρύπανση και προβλήματα στην υγεία των κατοίκων των γύρω περιοχών αλλά και των εργαζομένων σε αυτές τις εργασίες. 
Το Συνδικάτο που εκπροσωπούμε άλλωστε ήταν το μοναδικό που συμμετείχε στην προσφυγή του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) στο Συμβούλιο της Ευρώπης (ΣτΕ) εναντίον της ΔΕΗ και της χώρας μας για μη λήψη μέτρων προστασίας της υγείας των κατοίκων και των εργαζομένων στις περιοχές Πτολεμαΐδας, Κοζάνης, Φλώρινας και Μεγαλόπολης[4]. Το αποτέλεσμα ήταν να καταδικαστεί η χώρα μας για παραβίαση του Χάρτη Κοινωνικών Δικαιωμάτων του ΣτΕ αλλά και να χαρακτηριστεί για πρώτη φορά παγκοσμίως ως «έγκλημα κατά της ζωής» η μη λήψη μέτρων προστασίας της υγείας κατοίκων και εργαζομένων κατά τη διάρκεια εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Επομένως μακριά από μας η προσπάθεια συγκάλυψης του κράτους και της εργοδοσίας. Αντίθετα παλέψαμε και παλεύουμε για την υλοποίηση αυτής της απόφασης και γενικότερα ενάντια στη ρύπανση του περιβάλλοντος.

Η διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο τον λιγνίτη δημιουργεί πολλά περιβαλλοντολογικά, οικονομικά, κοινωνικά, ακόμη και πολιτιστικά προβλήματα[5]: 
·       Η εξόρυξη του λιγνίτη στις περιοχές που προαναφέραμε δημιούργησε τους πρώτους περιβαλλοντολογικούς πρόσφυγες στη χώρα μας αφού μετεγκαταστάθηκαν, διασπάστηκαν ή ακόμα και διαλύθηκαν ολόκληρα χωριά που είχαν την ατυχία να κρύβουν στα σπλάχνα τους τον λιγνίτη. Αυτό είχε πάρα πολλές και πολύμορφες συνέπειες. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι έγιναν εργάτες ή άνεργοι αφού έχασαν τα βοσκοτόπια και χωράφια τους που γι αυτούς ήταν μέσα παραγωγής. Καταστράφηκαν πολιτιστικά μνημεία,εκκλησίες κλπ.
·       Η όλη εξορυκτική διαδικασία δημιουργεί σκόνη που διαχέεται στους γύρω οικισμούς, θορύβους και εκρήξεις από τις ανατινάξεις βράχων αλλά και μετατόπιση του υδροφόρου ορίζοντα σε μεγάλα βάθη. Επίσης καταστράφηκαν βιότοποι άγριας πανίδας και η αισθητική του τοπίου. 
·       Η μη τήρηση των μεταλλευτικών κανονισμών δημιουργεί κατολισθήσεις και μετακινήσεις τεραστίων εκτάσεων όπως έγινε τελευταία στους Αγίους Αναργύρους της Φλώρινας όπου ολόκληρο το Χωριό έμεινε «κρεμασμένο» στους γκρεμούς που δημιούργησε η κατολίσθηση του Ορυχείου Αμυνταίου[6]. Κατά καιρούς είχαμε διαρροές μεγάλων ποσοτήτων βιομηχανικών λιπαντικών και άλλων βλαβερών χημικών υλικών από τους Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς (ΑΗΣ). 
·       Μεγάλη περιβαλλοντολογική καταστροφή έγινε από φωτιά σε μετασχηματιστή που περιείχε κλοφέν στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Η απαράδεκτη τακτική της ΔΕΗ να κρατήσει μυστική την ύπαρξη κλοφέν έβαλε σε μεγάλο κίνδυνο τη ζωή, πυροσβεστών που κλήθηκαν να σβήσουν χωρίς ειδικά μέσα ατομικής προστασίας τη φωτιά και εργαζομένων που μάζευαν απροστάτευτοι αυτά τα υλικά. Επίσης βγήκαν στην επιφάνεια περιπτώσεις εργαζομένων που έπλεναν τα χέρια, ακόμα και το πρόσωπο με αυτό το καρκινογόνο υλικό αφού κανείς δεν τους ενημέρωσε περί τίνος πρόκειται. Μετά από το ατύχημα το κλοφέν αποσύρθηκε από όλους τους μετασχηματιστές της ΔΕΗ.
·       Τα μεγαλύτερα προβλήματα στην υγεία των εργαζομένων και των κατοίκων των γύρω περιοχών προέρχονται από την καύση του λιγνίτη στους ΑΗΣ. Η καύση του λιγνίτη παράγει οξείδια του αζώτου (NOX ), οξείδια του θείου (SOX), και αιωρούμενα σωματίδια που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα. Όλα αυτά είναι υπεύθυνα για το παιδικό άσθμα, τις ρινίτιδες και τις πνευμονοπάθειες που είναι αυξημένες στις περιοχές με λιγνιτική δραστηριότητα.
·       Σε ότι αφορά τους καρκίνους όμως δεν έχει διαπιστωθεί επιστημονικά ότι οι λιγνιτικές περιοχές έχουν μεγαλύτερα ποσοστά από άλλες περιοχές αντίθετα με βάση τις στατιστικές περιοχές που δεν έχουν βιομηχανική δραστηριότητα παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά. «Η Δράμα μαζί με το Κιλκίς, την Καρδίτσα και τα Γρεβενά, καταλαμβάνουν τις τέσσερις πρώτες θέσεις σε θνησιμότητα από καρκίνο»[7]
·       Η μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης αυτών των περιοχών είναι η τέφρα! Είναι τα υπολείμματα της καύσης του λιγνίτη που εμπεριέχει όλα τα παραπάνω βλαβερά στοιχεία και ακόμη περισσότερα. Ένα πολύ μικρό μέρος της τέφρας αποβάλλεται από την καμινάδα, ένα μέρος χρησιμοποιείται από την τσιμεντοβιομηχανία και το υπόλοιπο παρακρατείται από τα φίλτρα και μέσω ταινιοδρόμων ή φορτηγών επιστρέφει για ταφή στα ορυχεία. Η διαδικασία αυτή εκπέμπει τη μεγαλύτερη ποσότητα αιωρούμενων σωματιδίων γιατί η τέφρα είναι πολύ ελαφρύ υλικό και φεύγει στην ατμόσφαιρα από τα ξεσκέπαστα φορτηγά και τους ανοιχτούς ταινιόδρομους. Πολλές φορές η τέφρα φεύγει ξερή, δεν βρέχεται γιατί δημιουργεί άλλους είδους προβλήματα. Το άκρον άωτον της εγκληματικής αδιαφορίας της ΔΕΗ, του κράτους λωποδύτη και της διαπλεκόμενης τοπικής αυτοδιοίκησης είναι οι αποθέσεις βουνών τέφρας κοντά στους κατοικημένους οικισμούς και η διάστρωση από εργολάβους των δρόμων που κινούνται τα φορτηγά τους με τέφρα.
·       Στα θετικά μπορούμε να επισημάνουμε τη λειτουργία της τηλεθέρμανσης. Έτσι στις Περιοχές αυτές πάνω από 150.000 κάτοικοι θερμαίνονται με ζεστό νερό από τους ΑΗΣ[8]. Εκτός από τα οικονομικά οφέλη έχουμε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αλλά κυρίως μονοξειδίου του άνθρακα και αιθαλομίχλης που θα παράγονταν, όπως βλέπουμε σήμερα σε άλλες περιοχές, από τους χιλιάδες καυστήρες που θα λειτουργούσαν σε περιοχές που έχουν 6 μήνες χειμώνα.
·       Oι εκτάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για εξόρυξη μπορούν να αναπλασθούν και να αναδασωθούν ή να γίνουν γόνιμα χωράφια και αν υπάρξει πολιτική βούληση, να αποδοθούν σε ακτήμονες ή νέους αγρότες. Όμως κι εδώ υπάρχει κυβερνητική αδιαφορία. Σύμφωνα με δημοσιοποιημένη μελέτη τη ΔΕΗ μέχρι σήμερα έχουν αποκατασταθεί μόνο 46.500 στρέμματα από τα 170.000 που έχουν έρθει στην κυριότητα της ΔΕΗ[9] Εδώ πρέπει να αλλάξει και το ιδιοκτησιακό καθεστώς αφού ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σε μια νύχτα έκαναν τη ΔΕΗ ιδιοκτήτη, (άρα και τους επίδοξους αγοραστές της) τον μεγαλύτερο «τσιφλικά» της χώρας.

Αυτά τα περιβαλλοντολογικά προβλήματα δημιουργούνται από τη λιγνιτική παραγωγή Η/Ε και ίσως να υπάρχουν και κάποια άλλα που να μας διαφεύγουν. Είναι γενικότερα προβλήματα που δημιούργησε η βιομηχανική παραγωγή. Κάποια από αυτά έχουν αντιμετωπιστεί, κάποια άλλα μπορούν να αντιμετωπιστούν με πολιτική βούληση και κάποια οικονομική επιβάρυνση αφού υπάρχει η τεχνογνωσία και η τεχνολογία. Κάποια άλλα όμως δεν αντιμετωπίζονται γιατί είναι σύμφυτα με την εξορυκτική διαδικασία. Έτσι τα ζητήματα της διαρροής λαδιών και τοξικών αντιμετωπίστηκε με τη χρήση εγκαταστάσεων βιολογικών καθαρισμών. 
Σε ότι αφορά τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου και του θείου υπάρχει η τεχνολογία μέσω της κατασκευής μονάδων αποθείωσης. Σήμερα υπάρχει από κατασκευής στον ΑΗΣ Μελίτης όπου δεν υπάρχει καν καμινάδα και ακόμα καλύτερα με τη χρήση της πιο σύγχρονης τεχνολογίας στην υπό κατασκευή της 5ης μονάδας του ΑΗΣ Πτολεμαΐδας. Επίσης έχουν αναβαθμιστεί περιβαλλοντολογικά, ώστε να πληρούν τους όρους που θέτει η ΕΕ, οι μονάδες της Μεγαλόπολης και βρίσκονται σε διαδικασία αναβάθμισης οι μονάδες του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου[10]. Οι ΑΗΣ Αμυνταίου και Καρδιάς αν δεν αναβαθμιστούν μέχρι το 2020, θα κλείσουν. Τελευταία βλέπουν το φως της δημοσιότητας δηλώσεις του Μυτιληναίου, μόνιμου «εραστή» της ΔΕΗ, όπου εκδηλώνει το ενδιαφέρον να χρηματοδοτήσει αυτός την περιβαλλοντολογική αναβάθμιση στον ΑΗΣ Αμυνταίου ίσως και του ΑΗΣ Καρδιάς, αρκεί να δεσμευτεί η ΔΕΗ ότι θα συνεχίσει να του δίνει ρεύμα κάτω του κόστους (τζάμπα για την ακρίβεια) για την ενεργοβόρα βιομηχανία του, την Αλουμίνιον της Ελλάδας[11]

Σε ότι αφορά τα αιωρούμενα σωματίδια, τα σημερινά φίλτρα των μονάδων είναι πολύ καλά αφού μπορούν να συγκρατήσουν μέχρι και το 99,9% των σωματιδίων[12]. Το μεγάλο πρόβλημα είναι με την τέφρα και τα άλλα υλικά που παρακρατούν τα φίλτρα και ο τρόπος διακίνησής τους. Ο σημερινός τρόπος με φορτηγά και ανοιχτούς ταινιόδρομους ή σκεπασμένους με καπάκια όπως στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου είναι απαράδεκτος και δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην υγεία των κατοίκων και των εργαζομένων. Όμως τεχνολογία και τεχνογνωσία υπάρχει για να λυθεί έως και 100% το πρόβλημα. Κλειστούς, σωληνωτούς ταινιόδρομους διακίνησης τέφρας. Έναν κανονικό και έναν εφεδρικό σε κάθε ΑΗΣ. Συστήματα διαβροχής - εκνέφωσης στα σημεία μεταφόρτωσης κάθε κεφαλής. Πλήρη απαγόρευση διακίνησης τέφρας με φορτηγά. Πλήρη απαγόρευση με επιβολή ποινών στη διάστρωση με τέφρα δρόμων, δαπέδων ορυχείων κλπ αλλά και απόθεσης της τέφρας. Οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν και άλλες λύσεις και χρειάζεται να μεταφερθεί τεχνογνωσία από άλλες χώρες όπως Γερμανία κ.α

Σε ότι αφορά τη διαδικασία εξόρυξης του λιγνίτη υπάρχουν πολλές βελτιωτικές λύσεις για μείωση της ρύπανσης (ψεκασμοί, μόνιμες διαβροχές δρόμων, εκνέφωση σε σημεία εκσκαφών και μεταφόρτωσης) αλλά τα βασικά προβλήματα που προαναφέραμε θα παραμείνουν λόγω της φύσης των εξορύξεων.
Και τέλος, αυτοί που όψιμα ενδιαφέρονται για τις «καμένες» από το λιγνίτη περιοχές και την υγεία των κατοίκων της απαιτώντας εδώ και τώρα παύση των εξορύξεων, ξεχνούν ή δε γνωρίζουν ότι: Με την παύση «εδώ και τώρα» της εξορυκτικής διαδικασίας θα συντελεστεί το μεγαλύτερο περιβαλλοντολογικό έγκλημα που θα το υποστούν όλες οι επόμενες γενιές σ’ αυτές της περιοχές και όχι μόνο. Επειδή μόνο η συνέχιση της εξορυκτική διαδικασίας μπορεί να κλείσει τα ορυχεία που είναι τρύπες βάθους 250 μέτρων και έκτασης αρκετών χιλιάδων στρεμμάτων. Αυτό φυσικά πρέπει να γίνει προγραμματισμένα ώστε σε βάθος χρόνου, που θα οριστεί από τώρα, να εξορυχτούν τα αποθέματα, να κλείσουν τα ορυχεία, να αποκατασταθούν και να επαναποδοθούν τα εδάφη στην τοπική κοινωνία. Και όλα αυτά με σεβασμό στο περιβάλλον, στην τοπική κοινωνία και στις εργασιακές και μισθολογικές σχέσεις των εργαζόμενων. Τα κλείσιμο των εξορυκτικών δραστηριοτήτων χωρίς τα προηγούμενα σημαίνει:
·       Διαρκής και επ΄ άπειρον εκπομπή σκόνης και αιωρούμενων σωματιδίων λόγω των ανοιχτών αποθέσεων τέφρας και άγονων υλικών που υπάρχουν στα ορυχεία.
·       Συνεχής εκπομπή μονοξειδίου του άνθρακα που θα γίνεται λόγω αυταναφλέξεων των λιγνιτικών κοιτασμάτων. Το δηλητήριο αυτό που θα παράγεται από εκατοντάδες εστίες λόγω ατελούς καύσης θα το αναπνέουν για δεκάδες ίσως και εκατοντάδες χρόνια όλες οι επόμενες γενιές. 
·       Τα νερά της περιοχής θα μαζεύονται στον πυθμένα των ορυχείων άρα και ο υδροφόρος ορίζοντας θα είναι μόνιμα σ’ αυτό το βάθος.
·       Πραγματικά δεν γνωρίζουμε ακόμα τι άλλου είδους προβλήματα μπορούν να δημιουργηθούν όταν θα υπάρχουν τόσες πολλές και τεράστιες «ανοιχτές πληγές στο σώμα» αυτών των περιοχών.

Να δούμε όμως και τα περιβαλλοντολογικά προβλήματα που δημιουργούνται από τις «καθαρές» μορφές ενέργειας.

Πυρηνική Ενέργεια
Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια προσπάθεια, από το πυρηνικό λόμπυ αλλά ακόμα και από οικολογικές οργανώσεις, «αναβάπτισης» της πυρηνικής ενέργειας ως ανανεώσιμη, καθαρή, ασφαλή και φτηνή μορφή ενέργειας. Όμως ποια είναι η αλήθεια;
·       Τα ατυχήματα που γίνονται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες έχουν καταστροφικές συνέπειες στην υγεία ανθρώπων, ζώων και φυτών. Έχουμε δει απίστευτες εικόνες τερατογενέσεων λόγω μεταλλάξεων του DNA. Και δεν είναι μόνο το Τσερνομπίλ και η Φουκοσίμα. Έχουν καταγραφεί τα τελευταία 25 χρόνια 800 διαρροές από πυρηνικά εργοστάσια[13]. Η διαρροή της ραδιενέργειας δεν μένει μόνο στον τόπο του ατυχήματος αλλά μεταφέρεται εκατοντάδες και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μολύνοντας ολόκληρες χώρες και δεν έχει σύνορα.
·       Τα πυρηνικά απόβλητα που παράγονται κατά χιλιάδες τόνους θάβονται σε ωκεανούς και χωματερές αλλά σκέφτονται να τα στείλουν και στο διάστημα. Δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος αποθήκευσης αφού η διάρκεια ζωή τους ξεπερνά και τα 20.000 χρόνια. Επίσης είναι υλικά που τροφοδοτούν και τα πυρηνικά οπλοστάσια.
·       Τα ίδια τα εργοστάσια μετά το τέλος της ζωής τους γίνονται πυρηνικά απόβλητα τεραστίων διαστάσεων και ανυπολόγιστων συνεπειών για το μέλλον του πλανήτη 
·       Ακόμα και σε κατάσταση ομαλής λειτουργίας, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες εκπέμπουν ραδιενεργά αέρια που διαφεύγουν στην ατμόσφαιρα. Επίσημες καταγγελίες γερμανικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων έχουν διαπιστώσει επίπεδα ραδιενέργειας της ατμόσφαιρας κοντά σε πυρηνικούς αντιδραστήρες που ξεπερνούν τα καθορισμένα ανώτατα όρια (που και αυτά είναι πλασματικά και αμφισβητούνται και από τους ειδικούς) [14].
·       Ακόμα και να αντικατασταθεί ολόκληρη η παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από πυρηνικά η μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα θα είναι πολύ μικρή αφού η παραγωγή διοξειδίου γίνεται κυρίως από τις μεταφορές, τη βιομηχανία και την οικιακή θέρμανση[15]
·       Η πυρηνική ενέργεια έχει εν τέλει καταστροφικές συνέπειες. Οι περισσότερες από αυτές (λευχαιμίες, καρκίνοι, μεταλλάξεις οργανισμών, τερατογενέσεις κλπ) γίνονται ορατές στο βάθος χρόνου και είναι μη αναστρέψιμες.

Αιολική Ενέργεια
Η εγκατεστημένη ισχύς από ανεμογεννήτριες υπερβαίνει πλέον τις 3.000 MW. Τεράστια ισχύς για μια χώρα που καταναλώνει μέσο όρο 5.500 MWh και έχει σύνολο εγκατεστημένης 22.000 MW. Κι όμως στα σχέδια της ΕΕ, του ευρωπαϊκού και ντόπιου κεφαλαίου που ανέλαβε να υλοποιήσει η Κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είναι ο τριπλασιασμός αυτών των εγκαταστάσεων και μάλιστα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.[16] Αφού λοιπόν οι αριθμοί λένε πως ελάχιστο ωφέλιμο ρεύμα παίρνουμε από τις ανεμογεννήτριες για να δούμε και τη σχέση τους με το περιβάλλον:
·       «Οι ανεμογεννήτριες δεν εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα». Εκτός από αυτό που εκπέμπεται για να κατασκευαστούν και αυτό που εκπέμπουν οι άλλες μορφές ενέργειας που μπαίνουν για να στηρίξουν τα σκαμπανεβάσματα των ανέμων[17]. Χιλιάδες τόνοι χάλυβα, χιλιάδες τόνοι πλαστικό και σπάνιες γαίες που για να εξορυχτούν μετακινούνται εκατομμύρια κυβικά γης. Επιστήμονες απέδειξαν ότι «η ενέργεια που καταναλώνεται για να κατασκευαστεί μια γεννήτρια δεν θα παραχθεί σε ολόκληρη τη διάρκεια ζωής της ίδιας ανεμογεννήτριας.»[18]
·       Τεράστιες περιβαλλοντολογικές καταστροφές γίνονται στα βουνά όλης της χώρας για να στηριχτεί το «όραμα» των ελλήνων και ξένων βιομηχάνων για επιδοτούμενη εγκατάσταση και επιδοτούμενο παραγόμενο προϊόν. Τεράστιες αναλογικά είναι και οι εκτάσεις που δεσμεύονται στα βουνά και για να γίνουν οι βάσεις των ανεμογεννητριών αλλά και για δρόμους που χρειάζονται για να συγκοινωνούν μεταξύ τους και κυρίως για τη μεταφορά τους.
·            Παίρνουμε ένα τυπικό παράδειγμα για το όρος Βέρμιο όπου έχουμε τη Μελέτη Περιβαλλοντολογικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την ACCIONA ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. και συγκεκριμένα για εγκατάσταση 155 Ανεμογεννητριών (Α/Γ) συνολικής ισχύος 465 MW. Η ΜΠΕ προβλέπει να κατασκευαστούν δρόμοι μήκους 104, 5 χιλιομέτρων και πλάτους 5 μέτρων. (η αλήθεια είναι ότι στην πράξη το πλάτος «τους ξεφεύγει λίγο» και σε κάποια σημεία έφτασε τα 10 μέτρα) Για τις βάσεις των Α/Γ θα πέσουν 160.000 τόνοι μπετόν! Το σύνολο των εκσκαφών θα είναι 3.280.000m3 (τρία εκατομμύρια και 280 χιλιάδες κυβικά)! Όμως, επειδή στις βάσεις θα πέσει μπετόν θα περισσέψουν και τα μισά περίπου χώματα 1.700.000m3 για τα οποία πρέπει να δεσμευτεί κι άλλος χώρος για να αποτεθούν![19]
·       «Για ένα αιολικό πάρκο 174 ανεμογεννητριών σε όλο το πλάτωμα του Βερμίου και εντός των ορίων Ημαθίας και Κοζάνης , προϋπολογισμού 750 εκατ. ευρώ, συνολικής ισχύος 614 MW. Οι ανεμογεννήτριες θα εγκατασταθούν σε έκταση 120.000 στρεμμάτων.»[20] Δηλαδή για 614 MW που στην καλύτερη περίπτωση και με όλες τις προϋποθέσεις θα πάρουμε ενέργεια 25% (περίπου 150 MWh μ.ο) θα καταστρέψουμε 120.000 στρέμματα δάσους όταν για τη λειτουργία όλων των λιγνιτωρυχείων επί 70 χρόνια χρησιμοποιήθηκαν 170.000 στρέμματα κατά τη ΔΕΗ ή 250.000 στρέμματα που τα ανεβάζουν άλλοι. Ο λιγνίτης όμως που παράχθηκε από αυτά τα ορυχεία φώτισε όλη τη χώρα και ηλεκτροδότησε τη βιομηχανία για 70 χρόνια. Επίσης μεγάλο μέρος αυτών των ορυχείων, όπως είδαμε παραπάνω, αναπλάστηκε και επέστρεψε κανονικά στη φύση όπως πρέπει και μπορεί να γίνει και για όλες τις υπόλοιπες εκτάσεις. Τα τσιμέντα όμως θα μείνουν μόνιμα στο βουνό, φράζοντας τις αρτηρίες του, όπως θα μείνουν και τα εκατομμύρια τόνοι χάλυβα, πλαστικού και άλλων βλαβερών υλικών από τις χαλασμένες ή πεθαμένες ανεμογεννήτριες αφού καμία σύμβαση, καμία ΜΠΕ «δεν προέβλεψε» να υποχρεώσει τους ιδιοκτήτες να τα μαζέψουν μετά το τέλος της ζωής τους.
·       Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε τις διαρροές λαδιών που καταστρέφουν τις πηγές και τον υδροφόρο ορίζοντα, τις ζημιές στην κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία, την αύξηση του διοξειδίου από την καταστροφή χιλιάδων στρεμμάτων δάσους και τις τεράστιες επιπτώσεις που επιφέρουν στη δημόσια υγεία όπως περιγράφει ο γιατρός Γιώργος Καλλιβρούσης[21]
·       Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η προσπάθεια εγκατάστασης των ανεμογεννητριών ξεσήκωσε κύματα διαμαρτυρίας σε όλη την Ελλάδα και την δημιουργία αντιφατικών πολλές φορές, αλλά μαζικών και δυναμικών κινημάτων.[22] Στο πλαίσιο αυτό γίνονται πολλές προσπάθειες πανελλαδικού συντονισμού αυτών των κινημάτων ανεβάζοντας και γενικεύοντας τους στόχους σε όλη την παραγωγή και την κατανάλωση Η/Ε, ξεφεύγοντας απλά από την προστασία μόνο του «δικού μας βουνού» που είναι μεν σημαντικό αλλά δε φτάνει. [23]

Ηλιακή Ενέργεια - Φωτοβολταϊκά (Φ/Β)
Τα φωτοβολταϊκά συστήματα είναι καλύτερα μεν από τις ανεμογεννήτριες γιατί ο ήλιος εκπέμπει με μια σχετική σταθερότητα αλλά έχει και μειονεκτήματα:
Η ενέργεια που παράγουν στοιχίζει πανάκριβα στον καταναλωτή Η/Ε αφού η τιμή της MWh τους στη χοντρική είναι τριπλάσια από την αιολική και εξαπλάσια από την ΟΤΣ
Ο χρόνος ζωής τους είναι μικρότερος ακόμα και από τις ανεμογεννήτριες
Η εγκατάστασή τους στους κάμπους στερεί από την αγροτική παραγωγή χιλιάδες στρέμματα γόνιμης γης
Επιστήμονες εκφράζουν την άποψη ότι τελικά μπορεί η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη να γίνει από το γυαλί και το μέταλλο που θα καλύψει όλη την επιφάνεια της γης.
Σε ότι αφορά την εγκατάσταση βιομηχανικών ηλιακών συστημάτων έχει σταματήσει στη χώρα μας αφού ο στόχος για το 2020 που ήταν 2.300 MW έχει υπερκαλυφτεί πολλά χρόνια πριν. Η ηλιακή ενέργεια έχει πολύ καλή εφαρμογή στην οικιακή χρήση όπως ηλιακοί θερμοσίφωνες, ηλιακά στέγης κλπ

Υδροηλεκτρικά
Στη χώρα μας έχουμε εγκατεστημένη ισχύ περίπου 3.500 MW από μεγάλους και μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς (ΥΗΣ). Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά ισχύος 3.300 MW περίπου ανήκουν στη ΔΕΗ και δεν υπάγονται στις ΑΠΕ οι οποίες πριμοδοτούνται μέσω ΕΤΜΕΑΡ και άλλων πόρων. Η δικαιολογία είναι ότι δεν είναι ανανεώσιμες διότι έχουν δεσμεύσει γη για να γίνουν οι ταμιευτήρες (τεχνητές λίμνες)… Άραγε τα αιολικά και τα ηλιακά τι δεσμεύουν; Τα μικρά υδροηλεκτρικά που τα έχουν ιδιώτες ανήκουν όμως στις ΑΠΕ και επιδοτούνται! Ακόμα και τα υβριδικά που πολυδιαφημίζονται μάλιστα παρότι στην ουσία ανακυκλώνουν το νερό ανάμεσα σε δυο λίμνες, πάνω και κάτω από το φράγμα και σταματάν τον ρου του ποταμού.

Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από τα υδροηλεκτρικά, παρότι κι εδώ η ποσότητά της εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, είναι όμως πολλαπλά χρήσιμη ενέργεια γιατί:
·       Είναι ενέργεια που αποθηκεύεται (σε μορφή νερού) και δύναται να χρησιμοποιηθεί όταν χρειαστεί.
·       Λόγω της αποθήκευσης και λόγω της «ελαστικότητας» του εξοπλισμού (μπορεί να μπαίνει και να βγαίνει στο σύστημα εύκολα και πολύ σύντομα) γι’ αυτό και είναι αυτή που εξισορροπεί το σύστημα και στηρίζει όλες τις άλλες μορφές ενέργειας.
·       Η χώρα μας έχει αποφύγει πάρα πολλά μπλακ άουτ, όπως και τον Γενάρη του 2017, χάρη στα υδροηλεκτρικά, τα οποία σε περιόδους με ευνοϊκές καιρικές συνθήκες έχουν δώσει σημαντικές ποσότητες ενέργειας.
·       Οι ταμιευτήρες χρησιμοποιούνται για ύδρευση αλλά και για άρδευση των αγροτικών καλλιεργειών με προτεραιότητα μάλιστα έναντι της παραγωγής Η/Ε. Επίσης είναι κυρίως αυτά μαζί με τον λιγνίτη που μπορούν να κρατάν σχετικά χαμηλά τις τιμές που οι κερδοσκόποι της ενέργειας προσπαθούν να εκτινάξουν!
·       Έχει κι αυτή η μορφή ενέργειας τα αρνητικά της όπως η δέσμευση (καταστροφή) γόνιμων εκτάσεων για τη δημιουργία τεχνιτών λιμνών και η καταστροφή μετακίνηση οικισμών με όλα τα αρνητικά που αναφέραμε και για το λιγνίτη. Και το κυριότερο αν υπάρξει αστοχία στην κατασκευή των φραγμάτων πιθανά να έχουμε «βιβλικές» καταστροφές.
·       Από κάποιους επιστήμονες ενοχοποιούνται για την αλλαγή του μικροκλίματος και τη δημιουργία σεισμών στις περιοχές που λειτουργούν.

Γεωθερμία- καύση βιομάζας κλπ
Είναι ήπιες μορφές ενέργειας με μικρή αξιοποίηση προς το παρόν που πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω με σεβασμό στην αειφορία και το περιβάλλον. 

Φυσικό αέριο
Το φυσικό αέριο είναι μια αξιόπιστη πηγή ενέργειας με πολύ καλή απόδοση, λίγο μεγαλύτερη από τον λιγνίτη, και με μικρότερη σχετικά ρύπανση και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που κινούνται στο 1/3 σε σχέση με την καύση λιγνίτη. Η διαρροή άκαυστου Φ.Α στην ατμόσφαιρα δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη δημόσια υγεία. Τα μειονεκτήματα του είναι η αυξημένη τιμή, η έλλειψη αναγκαίων ποσοτήτων και το κυριότερα ότι είναι εισαγόμενο με ότι αυτό σημαίνει για την περίοδο κρίσεων και οξυμένων καταστάσεων.
Στη χώρα μας υπάρχει ένας αγωγός που φέρνει αέριο από τη Ρωσία και γίνονται εισαγωγές υγροποιημένου Φ.Α. (LNG) από την Αλγερία. Σήμερα υπάρχει και λειτουργεί ένας τερματικός σταθμός Υγροποιημένου Φυσικού αερίου (LNG) στη Ρεβυθούσα[24] Αττικής όπου αποθηκεύεται σε δυο δεξαμενές χωρητικότητας 130.000m3. Επίσης ετοιμάζεται να λειτουργήσει άλλη μια πλωτή δεξαμενή στην Αλεξανδρούπολη[25] Εκτός όλων των άλλων οι ποσότητες Φ/Α που εισάγονται στη χώρα μας είναι λίγες και δεν αρκούν για να τροφοδοτήσουν και την οικιακή κατανάλωση και τα 5.000 MW και πλέον εγκατεστημένης ισχύος παραγωγής Η/Ε.
Ένα ζήτημα στο οποίο συγκλίνουν όλοι είναι ότι το φυσικό αέριο είναι από μόνο του μορφή ενέργειας και μπορεί να αποδώσει απ’ ευθείας στην οικιακή κατανάλωση (θέρμανση ψύξη κλπ). Όταν το μετατρέπεις σε μια άλλη μορφή ενέργειας όπως είναι ο ηλεκτρισμός χάνεις το 50% της ενέργειας. 


*Ασαλουμίδης Κων/νος: Εργαζόμενος στο Ορυχείο Νοτίου Πεδίου, Πρόεδρος του ΣΕΕΝ «Εργατική Αλληλεγγύη»
Πράσσος Στέφανος: Συνταξιούχος, πρώην εργαζόμενος στο Ορυχείο Καρδιάς και πρώην Πρόεδρος του ΣΕΕΝ «Εργατική Αλληλεγγύη»



Πηγές
[1] οι επιπτώσεις της πυρηνικής εποχής στην ανθρώπινη υγεία-
Maria Sotiropoulou http://mariasot.blogspot.gr/2011/04/blog-post_27.html
[5] Τα προβλήματα ρύπανσης στο Λεκανοπέδιο Κοζάνης -Πτολεμαΐδας- Φλώρινας https://kokinokamini.blogspot.gr/2017/06/blog-post_26.html
[9] Σχέδιο αποκατάστασης και χρήσης των εδαφών, των Ορυχείων του ΛΚΔΜ https://ar.scribd.com/document/307982070
[12] Ατμοσφαιρικοί ρύποι και κλίμακες διασποράς http://lap.physics.auth.gr/atmdiasp/simeiwseis/chapter2.pdf
[14] Όλη η αλήθεια για τα πυρηνικά. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=445208
[15] Αλυσιδωτοί οι κίνδυνοι από τη χρήση πυρηνικής ενέργειας http://zskepsis.blogspot.gr/2011/03/blog-post_18.html
[19] Όρος Βέρμιο. Τεράστια περιβαλλοντολογική καταστροφή https://kokinokamini.blogspot.gr/2017/07/blog-post_51.html
[20] Αιολικό πάρκο «μαμούθ» στο Βέρμιο με 174 ανεμογεννήτριες http://www.econews.gr/2012/06/07/aioliko-parko-vermio/
[21] Ανεμογεννήτριες και δημόσια υγεία. Του Ανδριώτη γιατρού Γιώργου Δ. Καλλιβρούση. https://www.androsfilm.gr/anemogennitries-kai-dimosia-ygeia-toy-giorgoy-kallibroysi/
[23] Πανελλήνια διακήρυξη κατά των αιολικών και των λεγόμενων «ΑΠΕ» https://drive.google.com/file/d/1MupY_IdEgl5-P1KnKJGaxO5TLeV6LPWZ/view

πηγή kommon.gr